Op deze pagina lees je meer over het onderzoek naar huiseigenaren en huisnamen in Steenbergen. Dit onderzoek vormt een waardevolle aanvulling op het wijkregister en richt zich vooral op de periode van de 16e eeuw en 17e eeuw. In die tijd hadden huizen nog geen huisnummers, maar werden zij veelal aangeduid met een huisnaam. Die namen speelden een belangrijke rol bij de herkenning van panden en zijn vandaag de dag van grote betekenis voor het reconstrueren van de vroegste bewoningsgeschiedenis van de stad.
Het onderzoek dat hier wordt gepresenteerd is gebaseerd op uitgebreid archiefonderzoek van Hans Slokkers en sluit nauw aan bij de gegevens in het wijkregister. Om de samenhang tussen panden, huiseigenaren en locaties beter te begrijpen, is een toelichtende tekst over gebruikte bronnen toegevoegd. Het onderzoek is per wijk A tot en D - nog niet compleet - toegevoegd. Samen bieden deze gegevens een beter inzicht in de historische ontwikkeling van Steenbergen.
Huisnamen
Voordat huisnummers werden ingevoerd, werden huizen herkend aan een huisnaam. In een tijd waarin straten nog geen nummering hadden en veel mensen niet konden lezen of schrijven, was zo’n naam een praktische manier om een pand aan te duiden. Huisnamen werden gebruikt in het dagelijks leven, maar ook vastgelegd in officiële documenten zoals koopakten en notariële stukken.
Waarom hadden huizen een naam?
Een huisnaam maakte een pand herkenbaar en onderscheidde het van andere huizen in dezelfde straat. Vooral bij herbergen, winkels en werkplaatsen was een huisnaam belangrijk: zij fungeerde als een soort uithangbord. Ook bij grotere of opvallende woonhuizen kwam een vaste naam voor. Soms verwees de naam naar het beroep van de bewoner, soms naar een symbool, dier of religieus begrip, en in andere gevallen naar welvaart of afkomst.
De huisnaam werd vaak zichtbaar gemaakt met een gevelsteen of een uithangbord, zodat ook mensen die niet konden lezen het huis konden herkennen.
Wie hadden een huisnaam?
Niet ieder huis had een naam. Huisnamen kwamen vooral voor bij: herbergen en logementen - winkels en ambachtshuizen - panden met een openbare functie - huizen van welgestelde inwoners
Eenvoudige woonhuizen werden meestal aangeduid met de naam van de bewoner of door het noemen van de buren. Pas wanneer een pand een vaste functie of bekendheid kreeg, werd een huisnaam gebruikt.
Wat zeggen huisnamen?
Huisnamen geven vaak informatie over het verleden van een pand. Ze kunnen verwijzen naar: dieren - beroepen of ambachten - wapens of symbolen - religieuze voorstellingen - namen of herkomst van bewoners. Sommige huisnamen bleven eeuwenlang in gebruik, ook wanneer de bewoners of functies veranderden. Andere verdwenen weer uit de bronnen.
Huisnamen in Steenbergen
Ook in Steenbergen hadden huizen vroeger een huisnaam. Deze namen werden gebruikt voordat huisnummers bestonden en komen regelmatig voor in oude archiefstukken.Op basis van het onderzoek van Hans Slokkers worden deze historische huisnamen nu gekoppeld aan huidige adressen. Zo wordt zichtbaar waar de genoemde panden zich bevonden en hoe zij in het stadsbeeld pasten.Op dit moment (januari 2026) zijn de onderstaande huisnamen al aan een locatie gekoppeld.De huisnamen in Wijk C en Wijk B – de zuidkant van de vesting – worden op een later moment toegevoegd.
Wijk B en Wijk C zijn na de nieuwe wijkindeling - vanaf 1863 - Wijk B : De zuidkant van de vesting
Wijk A - Markt even huisnummers - Grote Kerkstraat oneven huisnummers - Kruispoort 5 - Westdam oneven huisnummers
Wijk B - volgt : ten zuiden van de Grote Kerkstraat en ten oosten van de Blauwstraat
Wijk C - Kaaistraat even huisnummers 12 t/m 58 - Blauwstraat oneven huisnummers 15 t/m 87 - Berenstraat - Klaverstraat - Pompstraat - Rongelstraat
Wijk D - Kaaistraat oneven huisnummers vanaf Kaaistraat 17 - Markt oneven huisnummer 3 t/m 9 - Visserstraat
| huidige ligging | huisnaam of huisnamen |
| Berenstraat 20 | 1742 : Hoogen Boogaart | 1837 : Het Schuttershof |
| Berenstraat 30 | 1640 : Het Beerengebou |
| Berenstraat 50 | 1773 : Het Kruijs |
| Blauwstraat 35 | 1719 : De Wildeman |
| Blauwstraat 37 | 1671 : Den Toelast |
| Blauwstraat 41 | 1629 : De Fortuijne | 1663 : De Oude Brouwerije |
| Blauwstraat 45 | 1636 : De Pluijme | 1702 : De Witte Pluijm |
| Blauwstraat 49 | 1618 : De Drye Hoeffijsers |
| Blauwstraat 53 | 1516 : Holofernes |
| Blauwstraat 55 | 1806 : Het Starretje |
| Blauwstraat 59 | 1706 : De Twee Kerftbeijlen |
| Blauwstraat 65 | 1549 : De Roode Moelen |
| Blauwstraat 71 | 1599: De Oude Pastorije |
| Blauwstraat 73 | 1547 : De Zwaen |
| Blauwstraat 75 | 1615 : Het wapen van Vlaanderen | 1622 : De Swaluwe | 1675 : Swarten Leeuw |
| Blauwstraat 79 | 1632 : Den Prince van Orangien | 1669 : Het Vergulde Gareel |
| Blauwstraat 83, ter hoogte | 1634 : De Vergulde Vijsel |
| Blauwstraat 85, ter hoogte | 1614 : De Prince van Orangien | 1645 : De Oude Prins van Oranje |
| Grote Kerkstraat 1 | 1640 : De Drije Haringen |
| Grote Kerkstraat 13 | 1573 : Sint Sebastiaen | 1644 : De Cartauw (de ton) |
| Grote Kerkstraat 15 | 1574 : De Sonne | 1615 : De Vergulde Sonne |
| Grote Kerkstraat 17 | 1576 : De Fortuijne |1670 : Hoogheidshuis | 1720 : Prinsenhuijs | 1766 : De Oude Pastorye |
| Grote Kerkstraat 3 | 1740 : De Oijevaar | 1750 : Den Gestevelden Oijevaar (ooievaar met laarzen aan) | 1783 : Den Oijevaar |
| Grote Kerkstraat 31 | 1648 : De Lindeboom |
| Grote Kerkstraat 33 | 1612 : Cleyntrappen |
| Grote Kerkstraat 35 | 1575 : Den Trapkes |
| Grote Kerkstraat 5 | 1682 : Den Engel |
| Grote Kerkstraat 7 | 1649 : De Drij Bijcorven | (dichtbij Grote Kerkstraat 7) 1610 : De Caste | 1617 : De Swaene | 1684 : De Truweel (troffel) |
| Grote Kerkstraat 9 | 1605 : Swertten Ruyter |
| Kaaistraat 12 | 1738 : Prins Eugenius van Savoyen | 1812: Het Schippershuis |
| Kaaistraat 23 | 1688 : De Ruijter | 1703 : De Witten Ruijter (met Kaaistraat 25 en 27 en oostzijde Poststraat) | erfnaam, 1788 : Den Bonsingval |
| Kaaistraat 25 | 1688 : De Ruijter | 1703 : De Witten Ruijter (met Kaaistraat 23 en 27 en oostzijde Poststraat) | erfnaam, 1788 : Den Bonsingval |
| Kaaistraat 27 | 1688 : De Ruijter | 1703 : De Witten Ruijter (met Kaaistraat 23 en 25 en oostzijde Poststraat) | erfnaam, 1788 : Den Bonsingval |
| Kaaistraat 28 | 1642 : De Mansvelt | 1669 : De Grave van Mansvelt | 1816 : De Graaf van Mansveld |
| Kaaistraat 29 | 1601 : (Samen met Kaaistraat 31) Nieu Casteel |1657 : De Prince van Oraige | 1675 : De Prince D’ Orangen | 1698 : De Jonge Prins |
| Kaaistraat 30 | 1691 : De Wolf |
| Kaaistraat 31 | 1601 : (Samen met Kaaistraat 29) Nieu Casteel |1657 : De Prince van Oraige | 1675 : De Prince D’ Orangen | 1698 : De Jonge Prins |
| Kaaistraat 32. ten westen | 1640 : Joseph | 1826 : Het Hof van Holland |
| Kaaistraat 39 | 1777 : Den Kamer |
| Kaaistraat 41 | 1663 : Den Bril |
| Kaaistraat 50 | 1636 : Brussel |
| Kaaistraat 57 | 1640 : De Groene Hoed |
| Kaaistraat 63 | 1573 : Sint Joris |
| Kaaistraat 65 | 1573 : Sint Joris | 1669 De Sonne | 1746 Den Kleine Leeuw |
| Kaaistraat 67 | 1600 : De Gulden Leeuw |
| Kaaistraat 69 | 1540 : De Noort | 1600 : Den Cleynen Emaus | 1627 : de Cleynen Leeuwis | |
| Kaaistraat 71 | 1520 : Sint Ontcomer ofte Den Noort | 1591 : De Cleijne Noort | 1651 : De Dry Clockiens | 1627 : De Valck |
| Kaaistraat 72, ter hoogte | 1671 : Swane |
| Kaaistraat 72, ter hoogte | 1609 : De Fortuijne | 1614 : Antwerpen |
| Kruispoort 5 | 1759 : Den Orange Boom |
| Markt 10 | 1714 : De Drij Beijlen | (met Markt 8) |1793 : Het Wijn- en Koffijhuis | 1805: Het Stadswijn en Koffijhuijs | 1860 : Het Koffiehuis |
| Markt 12 | 1816 : De Hoofdwacht | 1860 Het Wachthuis |
| Markt 2 | 1674 : De Fortuijne | 1684 : Het wapen van Nassau | 1689 : Het Wapen van sijne Hoogheijt | 1725-1784 : Het Wapen van Nassauw |
| Markt 3 | 1614 : Het Moriaens Hooft | 1624 : de Moriaan | Den Swarten Morjaan |
| Markt 5 | 1591 : De Roode Leeuw | 1649 : De Spaense Cappe |
| Markt 6 | 1578 : Bourgonigien | 1614 : Het Wapen van Bourgongien |
| Markt 7 | 1547: Thuys metten Trappen |
| Markt 8 | 1571 : Orangien | 1637 : Oraignieboom | (met Markt 10) 1793 : Het Wijn- en Koffijhuis | 1805: Het Stadswijn en Koffijhuijs | 1860 : Het Koffiehuis |
| Markt 9 | 1514 : De Fonteijne | 1547: Thuys metten Trappen |1773 : De Stads Herberge |
| Nic. Peckstraat 41, ten noorden | 1617 : De Oude Brouwerij |
| Visserstraat 32 | 1592 : De Brouwerie |
| Visserstraat 32 | 1592 : De Brouwerie |
| Visserstraat 51 | 1718 : Stadsschuur |
| Westdam 83 | 1748 : De Meestove |
