De wijkmeester loopt zijn ronde

Wijkregister Steenbergen

Op deze website vind je gegevens van eigenaren en/of (hoofd)bewoners die tussen 1808 en 1949 woonden in de gemeente Steenbergen, zoals die bestond vóór de gemeentelijke herindeling van 1997. Kernen als Dinteloord en Nieuw-Vossemeer maakten toen nog geen deel uit van de gemeente Steenbergen. Deze plaatsen zijn pas bij de herindeling van 1997 toegevoegd. De adresgegevens van deze kernen zullen op termijn ook op de website worden opgenomen.

De wijkmeester

In 1804 gingen de wijkmeesters in Steenbergen voor het eerst op pad om de bevolking in kaart te brengen. Dat gebeurde met het oog op de openbare veiligheid. De stad was toen verdeeld in twintig wijken. Wijkmeesters werkten op het snijvlak van armenzorg en openbare orde. Zij waren verbonden aan het algemeen armbestuur en hielden toezicht op de bewoning van huizen.

Zij gaven aan de burgemeester door wie in welk huis of op welke kamer woonde. Daarbij rapporteerden ze ook over de financiële en morele omstandigheden van bewoners. Niet iedereen had vanzelfsprekend het recht om zich in Steenbergen te vestigen. Vreemdelingen konden worden geweerd. Het toezicht op deze groep lag bij de wijkmeesters, die daarbij samenwerkten met de politie en verslag uitbrachten aan het stadsbestuur.

Vanaf 1863 kreeg Steenbergen een nieuwe wijkindeling en werd het aantal wijken teruggebracht van twintig naar acht. Aan het begin van de twintigste eeuw veranderde ook de benaming: wijkmeesters werden toen bevolkingscontroleurs genoemd. Met de invoering van de persoonskaarten kwam in 1937 een einde aan hun werkzaamheden.

Adressering met wijk en nummer

Vanaf 1808 bestond een adres in Steenbergen uit een combinatie van een wijkletter en een nummer. Wijkmeesters trokken regelmatig door de stad om bewoners te registreren. Daarbij volgden ze meestal een vaste route en noteerden ze van huis tot huis wie de eigenaar en de (hoofd)bewoners waren. Het eerste huis kreeg bijvoorbeeld nummer A1, het volgende A2, enzovoort.

Wanneer er nieuwe woningen bijkwamen, kregen die vaak een toevoeging bij een bestaand nummer, zoals B103a. Na verloop van tijd kwamen er zoveel toevoegingen dat de huizen opnieuw werden genummerd. Soms werd zo’n hernummering zelfs door de provincie opgelegd. Daardoor kon het gebeuren dat iemand in 1889 op A141 woonde en in 1899 op A165 stond ingeschreven, terwijl het om hetzelfde huis ging.

In 1949 kwam aan dit systeem een einde. De wijkletters en nummers maakten toen plaats voor het huidige systeem van straatnamen en huisnummers, zoals we dat vandaag de dag nog kennen.

Zoeken op wijk en nummer

Op deze website kun je op verschillende manieren zoeken naar adresgegevens. Dat levert vaak interessante en soms verrassende informatie op. Je kunt zoeken op wijk en nummer, jaartal, persoon of adres.

Het wijkregister van 1932 bevat gegevens van eigenaren en (hoofd)bewoners tot en met 1940. Daarna werd het bevolkingsregister vervangen door persoonskaarten. Daarmee begon een nieuwe manier van registreren. In 1949 werden de oude wijknummers definitief vervangen door straatnamen en huisnummers.

Contact

Heb je hulp nodig bij het zoeken op de website, of heb je vragen over de informatie die je hebt gevonden? Stuur gerust een e-mail naar info@wijkregistersteenbergen.nl. We helpen je graag verder.